بویلر یا دیگبخار : (Boiler)
بویلر عبارت است از یک مخزن بسته که در آن بخار آب جهت استفاده در
خارج از آن توسط گرمای ناشی از احتراق سوخت تولید میشود
داخل بویلر یا دیگبخار شامل دو بخش طرف
آتش و طرف آب است. سطح گرمایی دیگبخار به مجموع کلیه سطوح در طرف آتش دیگبخار گفته
میشود. تمام بخشهای داخلی و تحت فشار یک دیگبخار از آلیاژهای آهنی ساخته میشوند. دیگهای
بخار از نظر جنس به دو دسته چدنی و فولادی تقسیمبندی میشوند. دیگبخار چدنی برای تولید بخار کم
فشار ساخته میشود و به همین دلیل بیشتر در مواردی نظیر سامانههای گرمایش مرکزی استفاده می شود.
بیشتر دیگهای بخار از گونه فولادی هستند.همچنین دیگ چدنی نیز تولید میگردد. همچنین دو نوع دیگ
بخار بصورت کلی در دنیا ساخته میشود که عبارتند از واتر تیوپ و فایر تیوپ.
جیمز وات مخترع اسکاتلندی که بیشتر از او به عنوان مخترع ماشین بخار یاد میشود چهره اصلی انقلاب
صنعتی است. وات در واقع نخستین سازنده ماشین بخار نیست. هرو او آلکساندریا در قرن اول میلادی
ابزارهای مشابهی را توصیف کرده بود. در سال ۱۶۹۸ توماس ساوری ماشین مشابهی را به ثبت رساند که
برای تلمبه کردن آب از آن استفاده میشد و در ۱۷۱۲ توماس نیوکومن گونه پیشرفتهتری از آن را به ثبت
رساند. با وجود این ماشین ساخته شده توسط نیوکومن کارایی بسیار کمی داشت و آن را تنها برای خارج
کردن آب از معادن زغالسنگ به کار میگرفتند. وات با اینکه تنها یک دوره کارآموزی یکساله را در زمینه
ابزارسازی گذرانده بود ولی از استعداد ابداع و نوآوری فراوان برخوردار بود. وی در سال ۱۷۶۴ هنگامی که
مشغول تعمیر یک مدل از ماشینهای نیوکومن بود به ماشین بخار علاقهمند شد. وات اصلاحاتی آنچنان
مهم و ارزنده در ماشین اختراعی نیوکومن به عمل آورد که میتوان او را مخترع نخستین ماشین بخار
دانست. نخستین تغییر مهم وات که در سال ۱۷۶۹ به ثبت رساند اضافه کردن یک محفظه جداگانه تراکم
بخار بود. او همچنین با عایقبندی، سیلندر بخار را مجزا کرد و در سال ۱۷۸۲ ماشین دوطرفه را اختراع نمود.